جعفر بن أبى إسحاق دارابى كشفى
131
ميزان الملوك والطوائف وصراط المستقيم في سلوك الخلائف ( فارسى )
تمهيد دوم [ مسؤوليت وزير در برابر خود و سلطان ] چونكه دانسته شد كه وزارت در تلو سلطنت و مرتبه دوم از خلافت مر خداوند است و وزير را در امر سلطنت و تدبير رعيت با سلطان شريك مىباشد لهذا وزير به آنچه مذكور شد از براى سلطان ، در باب سوابق ، از تكاليف ، شقوق و اقسام مأمور بودن او به عدل ، احسان و ايتاء ذى القربى و منهى بودن او از فحشاء منكر و بغى به جميع و به تمام آنها مكلف و مأمور و منهى مىباشد طابق النعل بالنعل ، علاوه آنكه چون از براى وزير زياد بر سه حالتى كه از براى سلطان مذكور شد دو حالت ديگر مىباشد . حالتى در ما بين خود و سلطان و حالتى در وساطهء در ما بين سلطان و رعايا . لهذا مرتبه و منزلت وزير به منزله ستون و عمود مىباشد از براى قبه و خيمه سلطنت و ستون خيمه را چهار چيز مىباشد و لازم است و بدون آن چهار چيز از خيمه ، وجود ، قرار و ثبات نمىباشد و آن چهار ، راستى ، بلندى ، ثبات و تحمّل است و وزير را بايد كه اين چهار صفت را داشته باشد و در وزارت خود دو حالت كه يكى در ما بين او و سلطان و يكى ديگر در ما بين او و رعيت مىباشد به اين چهار صفت عمل نمايد و آنها را به كار برد . اما در حالت ما بين او سلطان ، پس ، صفت اول : راستى است و بايد كه وزير با سلطان راست و درست باشد و ظاهر و باطن خود را در خدمت و طاعت او يكى كند و باطن را از آلايش خيانت ، غلّ و غش و نفاق ، صاف و پاك نمايد و به طريق نفاق سلوك نكند . به اين نحو كه در حضور ، خوش آمدگويى و او را به هر نيك و بد كه گويد و كند يا خواهد تحسين و تصديق نمايد و